Czym jest unieważnienie małżeństwa?

Unieważnienie małżeństwa to proces prawny, w wyniku którego uznaje się, że związek małżeński nigdy nie istniał w świetle prawa. W przeciwieństwie do rozwodu, który rozwiązuje istniejący związek, unieważnienie małżeństwa sprawia, że jego zawarcie jest traktowane jako nieważne od samego początku.

Polskie prawo szczegółowo określa sytuacje, w których można unieważnić małżeństwo. Kluczowe regulacje znajdują się w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (KRO). Tylko sąd może orzec unieważnienie małżeństwa, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.

---

Kiedy można unieważnić małżeństwo zgodnie z polskim prawem?

Przepisy prawa polskiego wymieniają konkretne sytuacje, w których możliwe jest unieważnienie małżeństwa:

1. Niepełnoletniość jednego z małżonków

Osoby poniżej 18. roku życia nie mogą zawierać małżeństwa, chyba że sąd rodzinny wyda zgodę na ślub kobiecie, która ukończyła 16 lat. Jeśli małżeństwo zostało zawarte bez takiej zgody, istnieje możliwość jego unieważnienia.

2. Ubezwłasnowolnienie całkowite jednego z małżonków

Małżeństwo zawarte przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie w momencie ślubu może zostać uznane za nieważne. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy ubezwłasnowolnienie zostało uchylone przed wniesieniem pozwu.

3. Bigamia

Polskie prawo zabrania zawierania małżeństwa przez osobę, która pozostaje w innym związku małżeńskim. Jeśli jedno z małżonków było już w związku, można unieważnić małżeństwo.

4. Pokrewieństwo i powinowactwo

Małżeństwo zawarte pomiędzy:

• osobami w linii prostej (np. rodzic i dziecko),
• rodzeństwem,
• osobami przysposobionymi (adopcja),
  jest nieważne i podlega unieważnieniu.

5. Przymus lub groźba

Małżeństwo zawarte pod wpływem przymusu lub groźby, która wykluczała dobrowolność decyzji, może zostać unieważnione.

6. Błąd co do tożsamości współmałżonka

Jeśli jedna ze stron została wprowadzona w błąd co do tożsamości drugiej osoby, ma prawo wnioskować o unieważnienie małżeństwa.

7. Choroba psychiczna lub niedorozwój umysłowy

Unieważnienie małżeństwa jest możliwe, gdy jedno z małżonków w momencie ślubu cierpiało na chorobę psychiczną lub niedorozwój umysłowy uniemożliwiający świadome zawarcie związku.

---

Jak wygląda procedura unieważnienia małżeństwa?

Unieważnienie małżeństwa wymaga przeprowadzenia postępowania sądowego. Oto kroki, jakie należy podjąć:

1. Złożenie pozwu

Pozew o unieważnienie małżeństwa składa się do sądu rejonowego. W dokumencie należy wskazać podstawę prawną oraz okoliczności uzasadniające żądanie.

2. Postępowanie dowodowe

Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, podczas którego analizuje dokumenty, przesłuchuje świadków oraz, w razie potrzeby, korzysta z opinii biegłych.

3. Wyrok sądu

Jeśli sąd uzna, że przesłanki unieważnienia zostały spełnione, wydaje wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa. Wyrok ma charakter deklaratywny, co oznacza, że związek uznaje się za niebyły od momentu zawarcia.

---

Skutki prawne unieważnienia małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa niesie za sobą określone konsekwencje:

1. Status dzieci
   Dzieci urodzone w unieważnionym małżeństwie są nadal uznawane za pochodzące z legalnego związku, co oznacza brak zmian w ich statusie prawnym.
2. Podział majątku
   Podobnie jak przy rozwodzie, sąd orzeka o podziale majątku wspólnego małżonków.
3. Obowiązek alimentacyjny
   W niektórych przypadkach możliwe jest zasądzenie alimentów na rzecz jednego z byłych małżonków.

---

Jakie są terminy na wniesienie pozwu o unieważnienie małżeństwa?

Prawo określa terminy, w jakich należy złożyć pozew o unieważnienie małżeństwa:

• Bigamia: Pozew można złożyć w dowolnym czasie.
• Przymus: W terminie 6 miesięcy od ustania groźby.
• Niepełnoletniość, ubezwłasnowolnienie: Pozew można złożyć, dopóki przesłanka istnieje.

Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, dlatego warto skorzystać z pomocy prawnika.

---

Czy warto skorzystać z pomocy prawnej?

Unieważnienie małżeństwa to skomplikowany proces, który wymaga dokładnego przygotowania dokumentacji oraz znajomości przepisów. Skorzystanie z pomocy doświadczonego prawnika pozwala uniknąć błędów proceduralnych i zwiększa szanse na pomyślne zakończenie sprawy.

Kancelaria Lexico Legal oferuje kompleksową obsługę prawną w zakresie unieważnienia małżeństw. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalne wsparcie dostosowane do Twojej sytuacji.

---

Podsumowanie

Kiedy można unieważnić małżeństwo zgodnie z polskim prawem? Prawo przewiduje ściśle określone sytuacje, takie jak niepełnoletniość, bigamia czy brak dobrowolności. Proces unieważnienia wymaga jednak spełnienia wielu formalności i znajomości prawa rodzinnego. Jeśli potrzebujesz wsparcia w tej kwestii, skontaktuj się z kancelarią Lexico Legal – pomożemy Ci przejść przez procedurę krok po kroku.